Mustafa Kaytazzâde Efendi Hazretleri

MUSTAFA KAYTAZZÂDE EFENDİ HAZRETLERİ

(1811–1873)

Mustafa Kaytazzâde Efendi, 1811 yılında dünyaya gelmiş, Osmanlı döneminde Kıbrıs’ta yaşamış ve 1873 yılında vefat etmiştir. Kıbrıs’ın köklü ailelerinden Kaytazzâde ailesine mensup olan Mustafa Efendi, hayatı boyunca kereste tüccarlığıyla uğraşmıştır.

Bektaşi tarikatına mensup olan Mustafa Kaytazzâde Efendi, halk arasında “Mustafa Baba” adıyla tanınmıştır. Nüktedan, esprili ve hoşsohbet kişiliğiyle bilinen Mustafa Baba, çevresinde kendine özgü mizah anlayışıyla hatırlanan şahsiyetlerden biridir.

Mustafa Kaytazzâde Efendi, Kıbrıs Türk edebiyatının öncü isimlerinden şair ve yazar Kaytazzade Mehmed Nazım Efendi’nin (1857–1924) babasıdır. Aynı zamanda Kıbrıs’ın tanınmış mutasavvıflarından Şeyh Nazım Kıbrısî Hazretleri’nin büyük dedesidir.

Oğlu Kaytazzade Mehmed Nazım Efendi, 1857 yılında Lefkoşa’da doğmuş, Osmanlı döneminde yetişmiş önemli bir şair, yazar ve devlet görevlisidir. Sakız Adası, Adana, İstanbul, İzmir ve Bursa gibi merkezlerde çeşitli görevlerde bulunmuş, daha sonra Kıbrıs’a dönerek Lefkoşa Şer’iye Mahkemesi’nde kâtiplik yapmıştır.

Kıbrıs Türk edebiyatının ilk romancılarından kabul edilen Mehmed Nazım Efendi, Yâdigâr-ı Muhabbet adlı eseriyle Kıbrıs Türk edebiyatında kitap olarak yayımlanan ilk romanın yazarı olarak tanınmıştır. Ayrıca Leyle-i Visâl adlı romanı, Safâ yahut Netîce-i İbtilâ adlı tiyatro eseri ve Rûh-ı Mecrûh adıyla bilinen şiirleriyle edebiyat tarihinde yer edinmiştir.

1811–1873 yılları arasında yaşamış olan Mustafa Kaytazzâde Efendi, ticaret hayatı, Bektaşi geleneğiyle ilişkisi ve halk arasında “Mustafa Baba” adıyla tanınan nüktedan kişiliğiyle Kıbrıs’ın Osmanlı dönemi sosyal ve kültürel tarihinin hatırlanmaya değer şahsiyetlerinden biridir. Mustafa Baba’nın hatırası, mensubu olduğu Kaytazzâde ailesinin Kıbrıs’ın edebiyat ve tasavvuf tarihinde bıraktığı izlerle birlikte günümüze ulaşmaktadır.