İshak Paşa

OSMANLI DEVLETİ’NİN KIBRIS MÜLKÎ İDÂRE VALİSİ İSHÂK PAŞA

Hicrî: 1276 / Milâdî: 1859-1860

Mezar Taşının Osmanlı Türkçesi:

İş bu mahalde defin-i hâk-ı ‘ıtır-nâk olan İshâk Paşa ‘an-asl Ayıntâb hânedânından ulûm-ı mütenevvi’ada mâhir ve fart-ı zekâ ile müştehir bir zât olup bin iki yüz elli bir sene-i hicriyyesinde hizmet-i devlete sülük ile vatan ve milleti uğrunda pek çok hüsn-i hizmet etmiş ve semer-i liyâkat ve sadâkati olarak derece derece kapıcıbaşılık ve istabl-i âmire müdürlüğü ve mîr-i mîrânlık ve pâye-i beylerbeyliği rütbe ve pâyelerine nâiliyyetle kesb-i tahayyüz eylemiş olduğu halde yetmiş altı senesi evâhirinde iş bu cezîre-i Kıbrıs mutasarrıflığından munfasılan dâr-ı Saâdet’e avdet etmek üzere iken âzîm-i râh-ı cinân olmuştur. Rahmetenlillâhi aleyh.

1276/M. 1859-1860.

Mezar Taşının Günümüz Türkçesi:

İşte bu yerde güzel kokulu toprağa defnedilmiş olan İshâk Paşa, aslen Antep’lidir. Çeşitli alanlarda çok bilgili ve üstün zekâsıyla meşhur olmuş biridir. 1251 senesinde Osmanlı Devleti’nde görev almış vatan ve milleti uğrunda pek çok faydalı hizmetlerde bulunmuştur. Osmanlı Devleti’nin liyâkati ve sadâkatinin sonucunda rütbesi derece derece yükselmiş, kapıcıbaşılık ve Beylerbeyliği pâyelerine ulaşmıştır. Yüksek mevkileri kazanmış olmasına rağmen hicrî 1276 milâdi 1860 yılının sonlarında Kıbrıs mutasarrıflığı görevinden ayrılarak İstanbul’a dönmek üzereyken ilâhî emrin tecellisiyle ebedî âleme göçmüştür. Allah’ın rahmeti onun üzerine olsun.

1276/M. 1860.

İSHÂK PAŞA

Kıbrıs Mutasarrıfı, Beylerbeyi Pâyeli Osmanlı Devlet Adamı

1276 / M. 1859–1860

İshâk Paşa, meşhur Asım Efendi’nin kardeşidir. Antep Nâkibu’l-Eşrâf kaymakamı Emin Efendi’nin oğlu olup 1222/1808’de doğmuştur. Antep’ten gelerek 1254/1838’de Çerkez Hafız Paşa’ya Hazinedâr sonra ise Kapıcıbaşı oldu. İstanbul pâyesine yükseldi. Sonrasında Kıbrıs’lı Mehmet Paşa’ya kethüdâ oldu. Şam vali kaymakamı oldu. 1270/1854’te mîri mîrân (Beylerbeyi) İzbornik kaymakamı oldu. Şevval 1272 tarihinde Rumeli Pâyesi’yle hersek mutasarrıfı ve Rebî’ul-evvel 1274’te Kıbrıs Mutasarrıfı (Yüksek İdare Amiri) oldu. belgedeki mezar taşları içerisinde hayatı ve devlet kariyeri hakkında en ayrıntılı bilgi verilen şahsiyetlerden biridir. Kitabesine göre Antep (Ayıntab) kökenli bir aileye mensuptur. Çeşitli ilimlerde bilgi sahibi olduğu ve özellikle üstün zekâsıyla tanındığı belirtilmektedir. Hicrî 1251 yılında Osmanlı Devleti hizmetine girmiş ve uzun yıllar boyunca çeşitli vazifeler üstlenmiştir.

Kitabesi, İshâk Paşa’nın devlet kariyerindeki yükselişini doğrudan liyakat ve sadakatine bağlamaktadır. Zaman içerisinde kapıcıbaşılık, Istabl-ı Âmire Müdürlüğü, mîr-i mîrânlık ve beylerbeyliği pâyesi gibi önemli rütbe ve görevlere ulaşmıştır. Bu makamlar, onun sıradan bir taşra görevlisi olmadığını, Osmanlı idarî hiyerarşisinde önemli dereceler elde etmiş tecrübeli bir devlet adamı olduğunu ortaya koymaktadır.

Hayatının son safhasında Kıbrıs Mutasarrıflığı görevini yürütmüştür. Hicrî 1276 yılının sonlarında bu görevinden ayrılmış ve İstanbul’a dönmek üzere hazırlanırken Kıbrıs’ta vefat etmiştir. Böylece görev hayatının son durağı olan Kıbrıs, aynı zamanda ebedî istirahatgâhı olmuştur. İshâk Paşa’nın mezar kitabesi yalnızca ölüm kaydı değildir; Osmanlı bürokrasisinde liyakat, sadakat ve hizmet yoluyla yükselen bir devlet adamının kısa biyografisi niteliğindedir.